Herzeelse reuzen krijgen nieuw leven: 'Dit wandelend erfgoed mag niet verloren gaan'

Bijna een jaar geleden beleefde Herzele een bijzonder moment. Tijdens de Statiekermis verschenen Walter, Aldegonde en hun zoon Seger opnieuw in het straatbeeld. Na acht jaar afwezigheid werden de Herzeelse reuzen opnieuw voorgesteld aan het publiek. Achter die terugkeer schuilt een verhaal van vrijwilligerswerk, doorzettingsvermogen en een grote liefde voor lokaal erfgoed.

Een van de drijvende krachten achter het project is Jacky Van Caeneghem, secretaris van de Dorpsraad Herzele en sinds kort voorzitter van de nieuwe feitelijke vereniging Herzeelse Reuzen: "Het was een hele eer om te zien dat we zover geraakt waren", blikt Van Caeneghem terug op de voorstelling tijdens de Statiekermis van vorig jaar. De heropleving van de reuzen kwam er niet toevallig. De Dorpsraad organiseerde een bevraging over de toekomst van de Statiekermis. Die kreeg meer dan zeshonderd reacties. "Daaruit bleek duidelijk dat er opnieuw leven in de kermis moest komen."

Verspreid over heel Herzele

Tijdens de voorbereidingen kwam de vraag naar boven wat er eigenlijk met de Herzeelse reuzen gebeurd was. Na heel wat opzoekingswerk bleek dat de reuzen niet verdwenen waren, maar verspreid lagen over verschillende locaties in Herzele. "Met de hulp van heel wat mensen hebben we de verschillende onderdelen kunnen terugvinden", vertelt Van Caeneghem. Vooral de koppen bleken van onschatbare waarde. Die waren gelukkig bewaard gebleven op de zolder van Erfgoedhuis De Hellebaard. De toestand van de reuzen bleek echter zorgwekkend. De manden en structuren waren broos geworden door jarenlang verblijf in slechte omstandigheden. Daarom werd voorlopig een ondersteunende constructie gebouwd zodat de reuzen opnieuw konden verschijnen tijdens evenementen.

Erfgoed uit 1959

Walter, Aldegonde en Seger maken al decennialang deel uit van de Herzeelse geschiedenis. De reuzen bestaan sinds 1959 en waren jarenlang een vaste waarde tijdens de Statiekermis en de reuzenommegang. Volgens Van Caeneghem verdween de belangstelling voor dergelijke tradities geleidelijk vanaf het einde van de jaren tachtig. Daardoor viel ook het oorspronkelijke reuzencomité stil. Toch ging niet alle kennis verloren. Oud-voorzitter Joeri hielp de nieuwe vrijwilligers om de reuzen opnieuw in elkaar te steken en hun geschiedenis te bewaren.

Daarnaast wordt verder onderzoek gedaan naar het verleden van de Herzeelse reuzen. Zo zijn er nog altijd vragen rond een verdwenen paard dat vroeger deel uitmaakte van de stoet. Op oude foto's uit de jaren zeventig is het dier nog te zien, maar vandaag ontbreekt elk spoor.

Zelf onder de reus

Van Caeneghem beperkt zich niet tot de organisatie alleen. Hij kruipt zelf regelmatig onder de mand van Seger, de kleinste van de drie reuzen. Walter en Aldegonde zijn momenteel nog te kwetsbaar om gedragen te worden en worden daarom op karretjes vervoerd. De ambitie is om hen in de toekomst van een nieuwe, stevige structuur te voorzien zodat ze opnieuw zoals vroeger door de straten kunnen stappen. "Het is niet evident", lacht Van Caeneghem. "Je kijkt door een klein venstertje en hebt begeleiding nodig om veilig te kunnen stappen. Maar de glimlach van de kinderen maakt alles goed."

Nieuwe vereniging

Sinds enkele weken beschikt het project ook over een eigen vereniging. De feitelijke vereniging Herzeelse Reuzen werd opgericht met Jacky Van Caeneghem als voorzitter, Sandy Joris als secretaris en Geoffrey Poelman als penningmeester en verantwoordelijke marketing. De vereniging wil niet alleen de reuzen behouden, maar ook hun geschiedenis verder onderzoeken en delen met het publiek.

Lees verder onder de foto...

Jacky Van Caeneghem, Sandy Joris en Geoffrey Poelman.

De eerstvolgende belangrijke afspraak staat gepland op vrijdag 8 augustus tijdens de Statiekermis. Dan maken de reuzen voor het eerst sinds 2017 opnieuw een rondgang door Herzele. De stoet vertrekt om 15 uur aan de Statiekermis en trekt via de Sint-Lievenslaan, Melkerijstraat en Stationsstraat opnieuw richting kermis. De route blijft voorlopig beperkt omdat de reuzen nog steeds kwetsbaar zijn. Op langere termijn kijkt de vereniging al vooruit naar 2029. Dan vieren de reuzen hun zeventigste verjaardag. Tegen dan hopen de vrijwilligers een grondige restauratie te realiseren.

Dat de terugkeer van de reuzen leeft bij de bevolking, blijkt uit de reacties die de vereniging krijgt. Tijdens het Smaakfestival aan de Burcht trokken de reuzen veel aandacht. Bezoekers stonden stil bij de historische foto's en de verhalen achter de figuren. Vooral de kleine Seger zorgde voor veel lachende gezichten. "Het creëren van mooie herinneringen is belangrijk", zegt Van Caeneghem. "We merken dat veel mensen blij zijn dat deze traditie opnieuw zichtbaar is."

Om de werking verder uit te bouwen, is de vereniging op zoek naar vrijwilligers en financiële steun. Op donderdag 3 juli staan de Herzeelse Reuzen met een infostand op de avondmarkt. Bezoekers kunnen er meer te weten komen over de geschiedenis van de reuzen en kennismaken met Seger. Met de oprichting van de nieuwe vereniging lijkt de toekomst van Walter, Aldegonde en Seger opnieuw verzekerd. Wat bijna verloren was gegaan, krijgt dankzij een groep geëngageerde vrijwilligers een nieuw hoofdstuk in de Herzeelse geschiedenis.